Nghiên cứu và bảo tồn các loài culi tại Khu bảo tồn Thiên nhiên Xuân Liên

Nghiên cứu và bảo tồn các loài culi tại Khu bảo tồn Thiên nhiên Xuân Liên

Culi là nhóm linh trưởng đặc biệt, chuyên hoạt động về đêm (trái ngược với nhiều loài khác trong bộ Linh trưởng) nên nghiên cứu về chúng thường khó và cần nhiều thời gian hơn, do đó chưa có nhiều nghiên cứu về nhóm linh trưởng này. Cũng vì thiếu thông tin về quần thể và các mối đe dọa của chúng, cho nên, các nỗ lực bảo tổn loài này còn nhiều hạn chế.

Trong chương trình hợp tác giữa Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên và Phát triển (sau đây gọi là CCD) và Khu bảo tồn Thiên nhiên Xuân Liên (sau đây gọi là Xuân Liên) về bảo tồn các loài động, thực vật hoang dã nguy cấp, trong tháng 4 năm 2021, nhóm nghiên cứu của CCD và Xuân Liên đã thực hiện hoạt động điều tra culi ở khu vực phía Nam của khu bảo tồn. Nhóm nghiên cứu đã thực hiện các hoạt động điều tra đêm trên 08 tuyến, với chiều dài 30.8 km, và 12.1 giờ điều tra.

Trong đợt điều tra này, nhóm đã ghi nhận được tổng cộng 08 cá thể culi nhỏ (Nycticebus pygmaeus). Các cá thể culi được ghi nhận ở nhiều kiểu sinh cảnh khác nhau, nhưng chủ yếu là ở các sinh cảnh rừng thứ sinh, rừng hỗn giao tre-nứa. Nhóm không ghi nhận được culi ở các kiển rừng kín thường xanh chủ yếu là cây gỗ lớn. Đặc biệt, trong 08 cá thể ghi nhận đợt này có 03 cá thể cu li được ghi nhận tại sinh cảnh rừng keo tai tượng (Acacia mangium), đây cũng là ghi nhận mới khác với các ghi nhận trước đây, vì rừng keo được coi là khu vực không phù hợp với động vật hoang dã, đặc biệt là các loài linh trưởng. Ghi nhận này cho thấy sự thích nghi của culi với các sự thay đổi về thảm thực vật ở khu vực chúng sinh sống. Tuy nhiên, đây là khu vực rừng trồng, sẽ được khai thác theo chu kỳ 5 năm, như vậy, khi khu vực này bị khai thác trắng thì các cá thể culi này sẽ tồn tại như thế nào? hoặc có thể, culi chỉ đến kiếm ăn ở trong rừng keo mà không sống cố định trong đó. Trong đợt điều tra, chưa có cá thể cu li lớn (Nycticebus bengalensis) nào được ghi nhận. Kết quả các đợt điều tra ở đây cũng cho thấy, loài culi lớn đã trở nên rất hiếm ở các vùng phân bố của chúng, qua các đợt điều tra, nhóm mới chỉ ghi nhận được 02 cá thể culi lớn, tần suất ghi nhận thấp hơn rõ rệt so với gần 30 cá thể culi nhỏ đã được ghi nhận. Qua phỏng vấn người dân địa phương trong đợt điều tra đã cho thấy, culi không phải là đối tượng bị săn và buôn bán, tuy nghiên cũng có một số người địa phương vẫn bắt culi về để nuôi như thú cảnh, tuy nhiên các cá thể culi được nuôi thường bị chết.

Trong thời gian tới, CCD sẽ tiếp tục phối hợp với Xuân Liên nhằm thúc đẩy các hoạt động điều tra, nghiên cứu về các loài cu li nhằm cung cấp thông tin quần thể. Nghiên cứu sẽ đặc biệt chú trọng cho loài cu li lớn, nhằm xác định các cơ hội để bảo tồn, phục hồi quần thể cho loài này. CCD và Xuân Liên cũng sẽ phối hợp tổ chức các hoạt động truyền thông cho cộng đồng để hạn chế các hoạt động săn, bắt động vật hoang dã trái phép và nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cộng đồng trong việc bảo tồn culi và các loài động vật nguy cấp khác của trong khu bảo tồn.

Hình 1: Một trong 03 cá thể cu li nhỏ (Nycticebus pygmaeus) được ghi nhận tại rừng trồng keo
Hình 2: Cá thể cu li nhỏ (Nycticebus pygmaeus) ghi nhận tại sinh cảnh rừng hỗn giao tre-nứa
Hình 3: Rừng keo đang được khai thác tại khu vực Hón Can
Hình 4: Các cán bộ thực địa điều tra cu li của CCD cùng các thành viên trạm KL Hón Can

Leave a Reply

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *